Brieven

Een paar brieven van Henk aan zijn ouders, maar ook brieven van vrienden aan hem, zijn zuster Nel(lepietje) en aan zijn moeder.

22 april 1897
22 april 1897, brief aan zijn ouders

 

31 rue du Chateau Neuilly sur Seine
près de Paris (kaart; net iets ten noordoosten van het Bois du Bologne)

NB: de brief is lastig te lezen, vooral doordat er een stuk is afgescheurd en ontbreekt. Maar ook doordat hij het papier na volschrijven nog eens beschreef, het papier een kwart slag gedraaid. De volgorde is niet goed te achterhalen.

Links boven een tekening, met tekst:
Henk en Nel uit Parijs naar Dordt komende, geen weg wetende, huilende in een verkeerde trein stappende. Eén dag te laat aankomen. 27 juli!!

Lieve papa en mama,

Beiden kom ik zo hartelijk feliciteren met Uw verjaardag (opmerking Karla: zijn vader is jarig op 23 april, zijn moeder op 8 maart; hij feliciteert hen beiden met de verjaardag van vader) . Ik hoop u deze dag nog dikwijls in de allerbeste gezondheid moogt vieren. ’t Volgend jaar zullen we Uw verjaardag wel dubbel vieren, want zonder mij is t toch niets leuk !! Ik heb maar iets geks geteekend, want ik weet U toch nooit veel om cadeaux geeft(?)..

Op de achterkant weer een tekening, met tekst:
Nieuwe kunst! Het moet op een afstand gezien worden.
Tekening van een soort paddestoelmannetje

Daarnaast niet goed leesbaar, en eronder gaat het over een ongeluk met een rijtuig met een elegant paardje. Hoe gemeen dit aankwam. Maar door een wonder niet erg bezeerd…

De tekst gaat dan weer dwars over deze verder met:

..Heeft een enige lange brief van Theo Hoogen gekregen en schreef nog dat ’t niets voor Henk (?) was, zoo’n paar uren te paard en met zoo’n warmte, hij komt zeker halfdood en gauw terug. Henk eet altijd nog bij Paul een heeft ook zoo’n soolt??? gevonden en nog niet beter voor ’t zelfde geld, maar hij komt er dus nog, hij heeft alleen maar een borreltje gedronken in het hotel Terminus. Wat toevallig, want gisteren ben ik daar ook geweest om Dolly te halen, die voor een daagje met Alice Stern (?) eruit was.  Zij loogeren daar. ’t Is een hotel en een restaurant, beneden vlak
[brief vervolgt aan de andere kant]
bij st Lazaren. Wat gezellig voor u dat Tante Jo (opm Karla: waarschijnlijk Jo Scheurleer-Wilkens, zuster van haar moeder) nu al zoo gauw weerom komt, maar als U nog langen pijn aan uw knie hebt, mag u niet naar Den Haag, waarom laat u Adje niet eens komen.
Maar u moet niet denken, het zoo gezellig hier is als u wel denkt. Hemeltje nee. Maar nu is ’t ook vakantie. Maar als ’t al maandag is, is het heel wat vervelender hoor!
En nu is M. elle Lacarreres  weer thuis gekomen, dus zijn we niet zo vrij meer weer.
Wat! is dat spook lid geworden? Wacht maar als ik in de groote club ben, jaag ik er altijd af, dat

Opmerking Karla: In het fotoboek van Nel vond ik onderstaande foto, gedateerd 18 mei 1897. Nel’s 19e verjaardag. Ze verblijft dan in Parijs bij M elle Lacarreres.  Blijkbaar zijn ze samen vanuit Nederland naar Parijs gereisd met de trein en heeft Henk haar daar naar toe gebracht. Datering brief 22 april. Ik snap alleen deze opmerking niet: Eén dag te laat aankomen, 27 juli!!

[collapse]

Vanuit Parijs, mogelijk mei 1898 , brief aan Nel ivm haar verjaardag (18 mei)

Beste Lieve Nellepietje,

Wel gefeliciteerd met je verjaardag en nu moet je dit daagje maar vieren zonder je broer. Je weet nog wel hoe wij samen dit daagje in Parijs hebben doorgebracht.
Eerst een wandeling (kje?) au Bois en toen een rijtuigje. Je zal me nu wel missen, is het niet?
Ik heb voor je een kleine schilderij dat ik in Bolubaise (?) gemaakt heb. Ik heb een lijstje laten maken en zal ik het je als ik terug ben, geven.
De daagjes die ik in Bolubaise (?)  heb doorgebracht, waren aller gezellig.
Ik heb het erg getroffen met het weer.
Je moet me alles eens schrijven van het tennisfeest ???Marietje en ook mede, Wat gezellig dat je naar tante Jo ga. Je kan dan lekker fietsen.
Als ik terug kom, zullen we ook eenige tochtjes, maken. Ik breng mijn fiets mede.
Je moet nu de Salon eens zien. Er zijn hier mooie schilderijen te zien en dan aardige costuums. De dames kleden zich zo mooi als het maar kan en zie je zoodoende mooie zomer tochtjes (?).

Er is een aardig hoedje in de mode. Ik zal er een tekenen aan de andere kant.

Je schreef me dat ik je lange brief moest schrijven maar dat is zoo gemakkelijk niet. Er is gewoon hier geen nieuws, altijd hetzelfde. Je moet het dus mijn brief maar dikwijls lezen en denken dat er veel in staat en nu Nellepietje, breng nu maar een gezellig daagje door met Papa, Mama, Wien en Karel. Geef van mij ieder een zoen en veel liefs (? oid) ,
door je liefh. broer Henk

Opmerking Karla: ook deze tekening komt uit 1898: voor het kleine ondeugende Nellepietje, Paris ’98

[collapse]

1899 vanuit hotel Het Haasje, Amsterdam, brief aan zijn ouders; excursie naar Marken, Volendam

Beste ouders, ik zal eens even iets van mij laten horen. Wij zijn goed Dinsdag om 1 uur in Amst. aangekomen, hadden geen plaats bij Van Gelder en op recommendatie van Van Gelder zijn wij hier.
Woensdagmorgen vroeg met een bootje dat eens per dag gaat ‘s morgens om half toen, ‘s avonds om 10 uur terug. Marken is heel mooi maar de mensen die daar wonen zijn erg vervelend. Er komen elke dag 3 bootjes niet van hier met Engelsen enz enz zodat ze haast niet willen poseren of f 2,50 moeten hebben.
Donderdag naar Volendam tot Edam met een lokaaltrein en dan met een klein zeilbootje naar Volendam maar daar is het prachtig.
Guinier een Franse schilder (Parijs) die ik heel goed ken, was er ook en was er zowat 4 maanden. Hij is hors concours salon en is een der knapste schilders die ik in Parijs ken. Nu er zijn in het geheel in het hotel 20 schilders en schilderessen wat vervelend is (Hotel  L. Spaander jr)
Het hotel is prachtig en erg gemakkelijk. Het eten is heerlijk. Het is f 3 per dag.
Wij zijn gisteren reeds er op uit geweest voor te zoeken naar een onderwerp maar er zijn er zoveel dat het heel lastig is te decideren. De mensen zijn alleraardigst. Ik loop maar in de huizen, je kijkt er rond en gaat dan maar weer weg. Aan mijn fiets heb ik niet erg veel.

Nu beste ouders. U schrijft me dan wel eens aan dit adres. De groeten aan Nel, Karel, Wien en Karlaatje. Steeds uw liefh. zoon Henk.

Boven de tekening staat: Hanicotte vindt het hier prachtig
Opmerking Karla: Auguste Hanicotte (1870-1957) Henri Jules Guinier (1867-1927)
Henk heeft het gastenboek van Hotel Spaander in Volendam getekend in oktober 1899. In dezelfde tijd verbleef de Franse schilder Augustin Hanicotte in het hotel. Later is deze getrouwd met een van de 7 dochters van de familie Spaander; Trinette. Ook de Franse schilder Henri Jules Guinier tekende in 1899 het gastenboek. (info van conservatrice hotel Spaander, mw. Kwakman, okt 2010)

[collapse]


Brugge, 10 mei 1901

Beste ouders,
Het gaat hier heel goed. Ik schrijf U Zondagavond een brief. De groeten aan Nel, Wien en Karel. Steeds uw liefh. zoon Henk

[collapse]

 

Heeze, 10 juli 1901, kaart met Hotel van Dijk, Groet uit Heeze

Beste Nellepietje,
Ik zit hier heel goed en kan je dus koomen wanneer je in Dordt (…?) Wees niet te (..??? .. ..)
Je liefh. broer Henk

[collapse]

Vanuit Enkhuizen, hotel, café restaurant Die Port van Cleve, brief aan zijn zuster Nel o.a. over een prachtige visser die goed poseert, over J.B. (nog niet geengageerd) en verzoek aan zijn moeder om f300 voor kunsthandel Schulman; zonder datum

Beste Nellepietje,
Ik had aan mama geschreven dat ik je zou schrijven, Ik wacht met J.B. nog. Nog dat ik weet hij geëngageerd is. Daar hij het nu nog niet is en dan zal ik alles in orde maken.

Misschien kom ik voor dien tijd nog wel eens in Den Haag.

Zaterdag ben ik in Amicitiae geweest. Mijn schilderij hebben ze prachtig gehangen. En het doet ook heel goed. In het Nieuws van de Dag was een prachtige critiek. Ik zal maar niet ervan schrijven daar het te mooi is.

Rotterdammer noemde het ook heel goed.
Enfin beter als slechte maar je schiet er niets mede op.
Want je weet zelf heel  goed hoe hard je nog moet werken om het op een hoogte te brengen.

Ik ben nu hier goed bezig. Heb gelukkig een prachtige visscher als model die goed poseert. Enfin ik ben nu prettig bezig. Ik denk hier nog 2 weken te blijven en ga dan weer mijn schilderij in Laren afmaken. Vraag aan Mama zij F 300 stuurt aan D. Schulman, Hilversum, Kunsthandel. Het is dan gelukkig afgedaan.

Nu lieve Nel schrijf eens hoe het met Karlaatje gaat.
De complimenten aan Pap en Mama,
Steeds je liefste broer, Henk

Opmerking Karla:  deze visser misschien? Dit schilderij is geëxposeerd in 1902.

Volendammer visser
[collapse]

 


Vanuit Laren, mogelijk mei 1902

Beste Nellepietje,
Hartelijk gefeliciteerd met je verjaardag. Ik had plan om te komen. Maar er is gisteren een Belg in Laren gekomen, die in mijn interieur wil werken. Als ik nu 2 dagen er uit ga, komt hij natuurlijk.
Hij zit er al iedere dag op te loeren. Ik ben nu ook druk bezig daar die dingen heel moeilijk maar prachtig mooi zijn. Ik wou dat je het zondag vierde, dan kwam ik zaterdagavond over.
Ik kom denkelijk dan toch maar zaterdag naar je te feliciteren.

Ik hoop je een gezellig daagje met papa en Mama, Wien en Karel en Tante zult hebben.

Ik moet hoogst noodzakelijk een nieuwe fiets hebben daar de mijne niet goed mee te vertrouwen is. Warm Tante maar eens op. Ik zou haar verbazend aardig vinden?

Nu Nellepietje, ik ben moe van het werken. Neem me dus niet kwalijk voor mijn kort briefje. Zaterdagavond kunnen we nog wel eens kletsen.

Nu adieu, veel genoegen, de groeten aan Papa, Mama, Wien en Karel  en Tante,

steeds je liefh. broer Henk

Opmerking Karla: ik gok op 1902 als jaartal. Haar verjaardag 18 mei 1902, valt dan op een zondag. Blijkbaar koos ze er voor om het zaterdag te vieren.

[collapse]

Laren, 29 mei 1902 brief aan zijn ouders

Het is een ansichtkaart van de Blaricumsche weg in Laren. Uitg. L. Schulman
Beste ouders,
Ik heb uw briefkaart ontvangen. Gelukkig dat alles thuis goed gaat.
Zondag is het de 1en Juni, zodat (?) ze nu kunnen maken dat ik mijn aangeteekende brief zaterdag kan hebben.
Mijn schilderijen gaan goed.
Er is verder niet veel nieuws.
? en groeten aan Nel, Wien en Karel
steeds uw liefh. zoon
Henk

[collapse]

 

 


31 jan. 1903, Laren, kaart aan zijn ouders

Beste ouders, ik zal zien dat ik iets voor Tante Louise maak. Maar ik heb hier niets op het ogenblik.
Alles gaat verder goed hier.
De complimenten aan iedereen.
Uw liefh. zoon, Henk
uitgave Joh Harttorff, Laren

[collapse]

3 maart 1903, groet uit Blaricum, kaart aan zijn ouders

1903-03-03 Blaricum, adreskantBeste ouders,
Ik ga zaterdag dadelijk over Rotterdam en kom dan zeker zaterdag eten.
Steeds uw liefh. Henk
Uitg. Naura, Velsen

[collapse]

Laren, 15 maart 1903

Laren, 15 maart 1903

Beste ouders, alles gaat hier weer goed. Bob heeft de … ziekte en is erg ziek.
Ik schrijf u zondag een brief, de groeten aan Nel Wien en Karel steeds uw liefh Henk

Kaart uitg. Joh Harttorff

[collapse]

 


Rolde, 3 juni 1903, aan zijn ouders, met de groeten van Snoeck

Wij hebben mooi weder, gaan vandaag naar Borger. Wij hebben een aardig regen (?) achter ons.
Henk en groeten van Snoeck

[collapse]

Laren, 13 augustus 1903, aan zijn ouders

Beste ouders. Het gaat hier heel goed. Karel verveelt (?) zich nog al snel (?). Hij moet nu maar wandelen, daar ik te werken heb.
Mijn schilderij voor Amsterdam komt af.
steeds uw liefh. zoon Henk

Opmerking Karla: dit moet wel over het schilderij de Oude vrouw gaan.

[collapse]

Aan Nellepietje, briefpapier hotel Hamdorff te Laren: over een Arabisch costuum dat Nel wil maken, begin feb. 1904

Beste Nellepietje,
Ik kreeg vandaag je brief en dank je er wel voor.
Je vroeg me van dat Arabische costuum, maar dat gaat en staat niet in een champagne kuur (????)
Wij waren allen in arabisch costuum en de décoraties en tentjes waren allen zoals in Arabië. Nu zou zoo’n costuum niet mooi staan dan werd alles door de schilders om haar hoofd gedaan.
Enfin de dames zijn opgetuigd door de schilders.

Als ik jou was, zou ik nemen een empire costuum of oud Hollands naar de schilderijen van Ter Borgh. 17 Eeuw. Er was een dame op de Tanny Tais welke het mooiste was in 17e eeuws costuum. De photo’s van de Tanny Tais vind je in de Wereldkroniek en de Prins. Nu moet je maar zoo een nummer koopen, dan kun je eens kijken. Als je Empire neemt, neem dan Cobaltblauwe stof, een gouden ketting om en als ceintuur een brede gouden band. Of met goud gestikt. Je moet het zelf maar maken. Als je er over denkt, wil ik wel alles precies tekenen en kleur aangeven.
|Ik weet wel dat het verduveld moeilijk is maar andere dingen zijn zo gewoon en lelijk.

Verder is hier weinig nieuws.
Dinsdagavond werd (word? of ander woord?)  in Amsterdam een avondfeest voor al de heren en dames die mede gewerkt hebben voor de fancy fair.
Ik ga er niet heen daar ik dan in rok of zoiets moet gaan en toch niet kan dansen.

Je moet nu nog voor mij aan Mama vragen f 100 die nog van mij zijn.

Nu Nellepietje, schrijf me maar hoe je er over denkt, dan zal ik wel voor de teekening zorgen. Adieu. Veel genoegen met Wiens verjaardag,
de groeten aan Papa en Mama,
steeds je liefh. broer
Henk

Je krijgt zo gauw ik de photo’s heb er een

(opm Karla: geschreven rond de verjaardag van Wien: 15 feb., mogelijk 1904)

[collapse]
Op 2 feb 1904 vond een grote fancy-fair plaats met een Arabische invulling.

1904 2 feb. fancy fair Amsterdam
tekst uit krantebericht 2 feb 1904 over de fancy-fair, Algemeen handelsblad. Henk deed hier ook aan mee

1904-02-02

STADSNIEUWS. Fancy-fair.

Voorbereidselen. We willen weer eenige nadere bijzonderheden meedelen. Ten eerste, het publiek inlichten omtrent een belangrijk punt: het te dragen toilet. De president van het comité schrijft voor: visitetoilet in den Schouwburg zoowel als op de fancy-fair.

Gisterenmorgen om tien uur reeds stond het vol menschen voor het plaatsbureau; de Schouwburgzaal is voor Donderdagmiddag bijna uitverkocht. De leden der commissie staan nu dezen dan genen te woord, de heer Den Tex houdt voortdurend audiëntie, de heer Cuijpers is bijna niet meer te vangen.

“Herrie, herrie, herrie!” was alles, wat we vanmorgen uit hem konden krijgen.
En dat is het juiste woord voor den toestand op het oogenblik. In de groote zaal is tot nu een chaos van stukken timmerwerk, halve tentjes, meters-lange lappen doek. De pilaren worden in vierkante geornamenteerde kastjes geborgen, de bloemtent staat al ongeveer en nog worden massa’s planken aangedragen, de verf wordt in emmers omgeroerd, een jongmensch zit voor een naaimachine grof linnen te naaien. In de buurt van Arabië ontmoeten we mannen met opgestroopte mouwen of gekleed in witte jassen, gezicht en haar en handen wit, alles wit van de gips. Hier zijn de beeldhouwers in hun element. En de schilders vinden het ook een heerlijk werkje voor de variatie eens te verven.

De harem op het marktplein is al gereed, beschilderd met goud en rijke kleuren. Boven alle poorten staan Arabische opschriften te lezen, beteekenend: „Allah zij met I” ‘, of “Allah de Grootste”.

Terwijl de heer Hesselink mij rondleidt en toont waar de pottenbakker en de goudstikker komen te zitten, waar de Bedouïnentent zal zijn, komt een echte Arabier uit Tunis met hem spreken over de waren, die er verkocht zullen worden. In de straat, naar het Marktplein komen namelijk tentjes met snuisterijen, vruchten, noga enz.

Die echte Arabier speelt nu een groote rol, maar als de vertooning aan den gang is, dan doet hij niet mee. Dan zijn ‘t bijna allemaal Nederlandsche kunstenaars, die voor Arabieren spelen.

Het zijn, behalve de heeren Hesselink en Poort, de heeren Legras (die zes jaar in Arabië gewoond heeft en volgens wiens teekeningen en ontwerpen deze afdeeling geheel wordt ingericht), Gebhard (de groote “Heilige”), Monnickendam, Reyenga, Breman, Deutmann, Simon Mans, Bourgignon, De Vries, Krabbé, Hanau, Stroth, Van Blaaderen, Garms, Knap, Van Beever, Van der Tonge, Court Onderwater, Philippona Fastbender, Langeveld, Spoor en Smout. De dames, die hier meewerken, zijn mej. Van Dantzig (de bruid van den Grooten Heilige), mevrouw Krabbé, mejuffrouw De Meijere en mejuffrouw Dake.

Behalve de vertooning van de bruiloft zal men er dansen kunnen zien, b. v. de Fantasia en ook vrouwendansen.
De harem is alleen toegankelijk voor dames.
Op het Marktplein zullen kinderen op Arabische ezeltjes kunnen rondrijden; wat zal het daar gezellig en schilderachtig zijn!

Maar heel schilderachtig zal ook worden de kamer van Jan Steen, waaraan weer andere kunstenaars hun beste krachten wijden.
Jammer, dat die zoo ver van Oud-Holland af ligt, want daar hoorde zij toch eigenlijk thuis, maar dat kan zeker niet anders.
In deze afdeeling werken mee de schilders Prins, Van Oort, Hulk, Frankfort, Reicher, Van Kesteren, Nijenhoff, Dekker, Overmen, Hobbe Smith en Gorter. En behalve mevrouw Kappeyne van de Coppello, mevr. Nijenhoff, mevr. Kogel, mej. Osieck, mej. Versteegh, mej. Hulk en mej. Prins.

De eene wand van de kamer wordt gevormd door een prachtig stuk oude eikenhouten lambriseering, te leen uit het Panoramagebouw. Daartegenover komt een schouw met tegels, daarboven een balustrade, waarop muzikanten zitten.

Donderdagmiddag wordt hier een dans uitgevoerd door eenige jongelui: de jongedames Hulk en Prins, en de heeren Osieck, Dake, Gerdes en Hartmann. Daarbij zal de heer Nijenhoff, gezeten op een ton, muziek maken.

Er zal in dit echte Jan Steen-interieur een bijzonder heerlijke en toch goedkoope Rijnwijn geschonken worden in groote oude bokalen; verder worden er oud-Hollandsche pijpen verkocht en oud-Hollandsche liedjes.

Op een uithangbord, dat voor de kamer komt te prijken, zal men kunnen lezen:
Hoe staat gij stijf en ziet,
Gij zijt mijn broer, kent gij mjj niet?
Serviteur, mon frère.

een kopie van een echt uithangbord uit de 17e eeuw.

Op den achtergrond van de kamer komt een klein tooneeltje, waar Jan van Oort zijn geestige Chat-Noir zal vertoonen. Hierbij wordt muziek gemaakt door den heer J. Beyrlee. O. a. wordt de intocht van H. H. M M. te Amsterdam in 1898 vertoont. H. Hx.

[collapse]


Brief van Henk aan zijn zuster Nellepietje, zonder datum over kleuren en weer over J.B.

Beste Nellepietje,
Je vroeg me wat voor kleur je moest nemen. Dat is heel moeilijk, daar wij het mooiste vinden, dingen die verschillend zijn.
Geel met Blauw en Rood is heel mooi. Maar dan moeten ze mooi bij elkander komen.
Ik denk het beste zal zijn je gewoon je gang gaat. Zoals je doet van die dingen toch niets moois te maken is.

Je schreef me over J.B. Ik had het liever niet gezegd, omdat ik je narigheid zou willen sparen. Voor mij was hij altijd iemand die niet wist wat hij deed. En zocht naar gezelligheid. Ik sprak juist J. Snoeck die mij vertelde dat hij wel gauw geengageerd zal zijn met een meisje uit Den Haag. Ik weet de naam niet. Laat je dat dus niet aantrekken, daar hij het niet aan je zou verdienen. Wij spraken laatst nog over hem; iedereen vond hem een goede kerel maar waar ergens lijkt niets hij is. Hij werkt ook eigenlijk niet en is de man niets om iets te worden.

Nu beste Nel, schrijf me maar eens hoe je er over denkt.
de groeten aan Papa en mama Wien en Karla,
steeds je broer, Henk

Opmerking Karla: het lijkt of Henk voor Nel zou bemiddelen, waardoor ze J.B. zou ontmoeten, mogelijk als huwelijkspartner. Zie de brief Vanuit Enkhuizen.
“Ik wacht met J.B. nog. Nog dat ik weet hij geëngageerd is. Daar hij het nu nog niet is en dan zal ik alles in orde maken.”
Deze en de vorige brief zijn ingedateerd

[collapse]

Enkhuizen 6 april 1904, kaart aan ouders

Beste ouders.
Ik ben nu hier aangeland. Adres: Hotel Poort van Cleve. Zoals u ziet is de haven prachtig. Ik zit te werken in een ? loods, daar het anders te koud is.
De complimenten aan Nel, Wien en Karel, steeds uw liefh. zoon Henk

[collapse]

Enkhuizen 14 april 1904, brief aan zijn ouders op briefpapier van hotel DIE PORT VAN CLEVE

Beste ouders,
Ik lees juist vanavond in de courant dat ik de Willink van Collen-prijs heb gekregen in Arti et en Amicitiae met H. Luns en Wolter de laatste een goede vriend van me.
Het doet me verduiveld veel genoegen vooral omdat het is met een oud vrouwtje dat al zo moeilijk is er iets goeds van te maken.
Nu zal ik het wel verkopen aan de verloting ook.
Het is een begin van het jaar en hoop ik nu maar dat het een beetje beter zal gaan. Ik ben hier met veel genoegen bezig en heb 2 schilderijen in de maak.
Nu, beste ouders, de groeten aan Nel, Wien en Karel. Steeds uw liefhebbende Henk
Opmerking Karla: zie hieronder

17-atelier

Voorstudie voor het winnende schilderij
1904-04-15 Toekenning Willink van Collenprijs door Arti
[collapse]

banket-ter-gelegenheid-van-60e-verjaardag-neuhuys_1904

geen kaart, maar een belangrijk feest, waar ook De Court bij was: de terugkeer uit Amerika van Albert Neuhuys, tevens zijn 60e verjaardag

Albert Neuhuys  Uit Nieuws van de dag, 19 -07-1904

1904 16 juli: groot feest ter ere 60e verjaardag Neuhuys
[collapse]

kaart uit Dusseldorf, 31 juli 1904: hij bezocht er de internationale Kunst- und Gartenbau Ausstellung

http://schaffendesvolk1937.de/die-ausstellungen-von-1811-bis-1937/ausstellung-1904/
Een expositie van moderne kunst, bestemd voor kunstwerken, niet langer dan 3 jaar geleden gemaakt.

[collapse]


Briefkaart van J. Gebhardt, één van de Tien, 26 aug. 1904, Laren; verstuurd na deze datum

Beste Nellepietje, We hebben vandaag juist feest. Alles gaat prachtig, deze briefkaart is van één van de Tien. J. Gebhardt.
Verduiveld leuk he.
Je broer Henk.
Op de kaart staat geprint: Wedstrijden op 26 Aug. ’04 te Laren (N.-H.) Uitgave v.d. Comm. V. d. Volksfeesten Laren (N.-H.)
J. Gebhardt

[collapse]
Over de officiele verloving van zus Nel, verjaardag Briët, vanuit Nunspeet

Nunspeet, vrijdag, waarschijnlijk begin februari 1905: verloving Nel, verjaardag Briët.

Beste Nellepietje,
Vandaag is dus de officiele dag. Dus nu ben je geëngageerd. Ik feliciteer je dus nu maar vast.
Ik geloof zeker je een flinke kerel zult krijgen. Ik weet niet maar het kan zijn dat ik vrijdagavond thuis kom.
Daar ik dan nog wel even in De Haag zal moeten zijn.
Het Geld heb ik nog niet ontvangen maar ik zal dat even bij hem aangaan.
Vraag aan mama of zij mij f 100 zou willen sturen, de f 200 die ik in Januari heb gehad daar heb ik dingen van in Laren betaald.

Laatst zijn wij bij de familie Briët wezen dineren er was een feest. Briët was jarig. Het was er heel gezellig. Ik zat tusschen een mooi jong getrouwd vrouwtje en een heel lief jong meisje.
Maar ik heb het nog niet beet. Jij moet me maar eens zeggen hoe je dat zoo al voelt.

Ik ben goed aan het werk. En zal de volgende week beginnen aan een schilderij voor Luik.
Ik hoop dat het zal gaan want ik zou er graag iets hebben.

Nu beste Nellepietje,
de groeten aan Pappa, mama, Wien en Karel,
steeds uw liefh broer Henk

NB opmerking Karla: Briet was jarig op 25 januari.
Er is een verlovingsfoto van Nel, met als datum 5 feb. 1905.

[collapse]


1905-03-03 Amsterdam: : Notaris Miseroy over tentoonstelling: hij wil schilderij Oude Vrouw niet afstaan;

3 maart 1905 brief van Notaris Miseroy. Hij wil het schilderij “Oude Vrouw” niet uitlenen voor een tentoonstelling in Luik: bang voor beschadiging maar ook wil hij het schilderij niet voor lange tijd missen. Hij vraagt hem hoe lang de tentoonstelling precies zal duren.

“WelEdelGeboren Heer,
De door U gemaakte schilderij, “Oude Vrouw”,  door mij in Arti getrokken, vind ik zeer mooi en ik ben blijde haar te bezitten.
Ik wensch dan ook niet gaarne Uw verzoek te weigeren, doch het inwilligen daarvan heeft voor mij ook enkele bezwaren.

Behalve de kans van beschadiging is voor mij een bezwaar het lange gemis van het stuk, dat nu al weer een vaste plaats in onze ontvangkamer heeft ingenomen.

Ware het eene tentoonstelling van korten duur, zoals in Arti bijvoorbeeld, dan zou ik aan eene weigering van Uw verzoek niet denken, maar nu het hier een geheel ander geval geldt, verzoek ik u beleefd mij even te melden, hoe lang de Tentoonstelling te Luik duren zal;  wanneer zij aanvangt; wanneer zij eindigt.

Voorstudie Oude Vrouw
Voorstudie Oude Vrouw
Zwart wit foto van het echte schilderij Oude vrouw

Hoogachtend, uw dienstw: Miseroy

[collapse]

1905-03-04, Van Blaaderen

Amsterdam, 4 maart 1905, brief van D. Schulman, ook namens Van Blaaderen aan Henk: ze waarschuwen hem voor kunsthandelaar Preijer

Waarde Court, Van Blaaderen en ondergetekende, momenteel in American Hotel te Amsterdam, brengen je bij deze ter kennis dat zij uit zeer betrouwbare bron heden vernomen hebben dat Preijer zoveel succes met je werk in Amerika heeft.
Wij bieden  je bij deze onze beste wensen en hopen het zo door mag gaan.
Uit diezelfde betrouwbare bron (K.) vernemen we dat je nu voorzichtig moet zijn met Preijer, laat hij het je niet te mooi of te lekker voorspiegelen zodat jij je misschien door een contract zou verbinden.
Neem dit schrijven vertrouwelijk, onder beste groet  aan van je vrinden GW van Blaaderen en D Schulman 
“In haast” staat er onder geschreven.

Opmerking Karla: over Preijer. D. Schulman hielp zijn vader L. Schulman in diens kunsthandel in Laren.  In de zaak werden ook verfbenodigdheden verkocht. In een eerdere brief aan zijn zus  gaat het over een schuld van f 300 die Henk nog aan de kunsthandelaar Schulman moest betalen en waarvoor hij via haar zijn ouders vraagt bij te springen.

[collapse]

Blaricum 21 maart 1905, brief aan Nel (datum poststempel)

Blaricum, 21 maart 1905 aan Nel, haar verloving lijkt verbroken

Beste Nel,
Ik heb je brief ontvangen en het verwondert me tegenwoordig niets meer.
De engagementen schijnen tegenwoordig in de lucht te zitten.
Nu de complimenten aan Pappa Mamma Wien en Karel.
Steeds Henk

Opmerking Karla: het lijkt erop dat de verloving van Nel is verbroken.

[collapse]

 

Dordrecht, april 1905, bezorgde brief van Roland Larij aan Henk: Henk op non actief gesteld

Amice,
Tot mijn grote spijt hoorde ik dat je rust moest nemen enige tijd.
Sedert ik je ’t laatst sprak en je er op aandrong dat ik mee zou gaan naar Nunspeet – wat ik tussen twee haakjes toch nog wel eens hoop te doen in je zeer gewaardeerd gezelschap – had ik niet van je vernomen.
En nu ontmoette ik je papa die mij vertelde dat je door veel werken en slecht voor je lichaam te zorgen je wat overspannen had.
Dat is al erg genoeg dunkt me. Maar frisse lucht en  goed eten, dat zijn van die zaken die op jouw leeftijd wonderen verrichten.

Ik kon niet nalaten je eens te schrijven toen ik hoorde dat je op non actief gesteld was.
Want weet je – heel veel belang stel ik en heb altijd in je  gesteld.
Mijn goed geloof en goed vertrouwen in je aanleg is niet teleurgesteld geworden.
Integendeel. Ik vind dat voor jouw leeftijd je van succes mag spreken.
En dat doet mij daarom zoveel genoegen omdat ik toen je pas begon – je herinnert je nog wel op Pictura – ik wel degelijk een goede toekomst voor je in de kunst voorspelde.

Misschien is alles een beetje te vlot gegaan en dan de kunst smaak verandert met de dag.
Maar daar kunnen mannen als jij zich niet aan storen. Ge zijt op een goede weg al een heel eind gevorderd.

Anderen moeten soms heel wat langer tobben om succes te hebben.
Ik wil dit maar zeggen – voor het ogenblik een beetje geduld en goed om je lichaam gezorgd. Dan schikt de rest zich vanzelf.

Of liever de rest je kunstenaars loopbaan heb je zelf al voldoende aangegeven.
Geloof me maar gerust – velen met mij slaan je met belangstelling gade.
Ik ben een beetje aan het leuteren zult ge wel denken.
Maar geloof maar gerust dat belangstelling in je werk en vriendschap voor je zelf mij er toe dreef.
Ontvang de hartel. gr. Van Roland Lary

[collapse]


Nijmegen, 10 mei 1905: mw Snoeck betuigt haar deelneming nav doodsbericht Henk, aan Nel de Court Onderwater

Lieve beste Nel,
Ge weet niet kindlief hoe verslagen wij waren toen wij gisterenavond  het doodsbericht van Henk ontvingen.
Toen pas gevoelden wij hoe veel wij van hem hielden en is het alsof het een bange droom was.
Ge zult zeker beseffen hoe we uw droefheid delen. Jacques was verpletterd. Ze waren altijd zo samen.
De grote deelneming die jelui zult ondervinden zullen een groot bewijs zijn, hoezeer hij bemind was.
Het is een groot geluk hij te Dordrecht gestorven is, en niet in den vreemde en hoop ik hij niet veel geleden heeft.
Wij hadden juist gisteren nog druk over jelui gesproken en zei Jacques ik moet Henk toch eens schrijven.
Je mama zal ik over een paar dagen schrijven. Was ik zelve niet  een weinig sukkelend kwam ik eens over.
Wees overtuigd wij met gedachten steeds bij jelui zijn.
Je liefhebbende mevrouw Snoeck

[collapse]

1905-06-09, brief hr. Snoeck, uit Bad Willingen

Bad Willingen, 9 juni 1905, hr Snoeck betuigt deelneming aan de moeder van Henk (de vader van Jacques, een goede vriend van Henk)

1905-06-09, brief hr. SnoeckBad Willingen, 9 juni Hotel …
Lieve mevrouw,
Daar ik mij te Nijmegen zo hoogst pijnlijk gevoelde, ontbrak mij de moed U enige troostwoorden toe te zenden.
Ik ben overtuigd U zal beseffen hoe wij in uw groot verlies delen, dat u nu hoe langer hoe meer zal gaan gevoelen.

Men leeft zo in een droom de eerste dagen, en heeft U vreselijke maanden doorgebracht.
Gelukkig u steeds bij hem geweest zijt.

Wie had ooit kunnen denken toen ik 16 oktober van Henk afscheid nam, hem nooit weer te zien. Hij zou ons altijd eens komen opzoeken.
Maar door zijn vertrek naar Nunspeet is er niets van gekomen, en o! dat spijt mij zo.

Wij hielden allen zoveel van hem, en was te Laren zo onze huisgenoot.

Nog hoor ik hoe hij steeds tegen het hek de fiets zette en voor het raam een buurpraatje maakte; hij deelde zo ons huiselijk leven, en werd wat bij ons geplaagd.

Het is .. zo een jeugdig veelbelovend leven verwoest is.
Terwijl men hier wat ellende ziet van ouderen van dagen die hun lijden jaren gerekt zien. De groote deelneming die u van alle kanten ontvangen heeft, zal u zeker goed gedaan hebben en ge.. hoe bemind hij was.

Jacques verliest in hem erg veel. Wat waren de twee altijd samen, dubbel dankbaar ben ik nu niet meer te Laren te wonen; ook voor Jacques.

Want er ging geen dag voorbij of hij sprak Snoeck of mr H was er door getroffen.
Hamdorf ons .. haar opzoeken om over Henk nog eens te komen praten. Dat was diep gevoelen van die eenvoudige man.

Ik hoop het uw beide gezondheid goed ga evenals van Nel.

De kleinkinderen zullen u wel trouw komen opzoeken, dat geeft altijd enige afleiding.

Ik volg hier van enige weken een zeer streng vermoeiden kuur en treffen gelukkig prachtig weer en hebben zeer aangename kennissen gemaakt.

Wil uw man evenals Nel hartelijk van ons groeten en hopend U mij lang stilzwijgen zal kunnen begrijpen, verblijf ik vriendschappelijk
S. Snoeck, Ver.. van Sonsbeek

[collapse]

Kranteberichten n.a.v. overlijden Henk door o.a. v H, waarschijnlijk Nicolaas van Harpen

(N. van Harpen)
De 8sten Mei is te Dordrecht op 28 jarige leeftijd, in de schoot zijner familie, plotseling overleden, de veelbelovende en hoogst sympathieke Larensche schilder H.T. de Court Onderwater. Zoon van een bekende Dordsche handelsfamilie, werd de jonge Court aanvankelijk voor de handel bestemd, ofschoon zijn neigingen in artistieke richting gingen.

Toen het hem op het kantoor te machtig werd, liet zijn vader aan Jozeph Israëls het tekenwerk van zijn zoon zien en verzocht hem om advies. Dat luidde: stuur den jongen maar eens naar Parijs en laat hem daar een jaar of wat werken.

Hij bleef daar vier jaar en werkte op de Academie Julien. Geestige tekeningen dateren uit dien tijd van zijn hand. Bij zijn terugkeer werkte hij te Heeze (N.Br.), Volendam en vestigde zich eerst in Huizen in het Gooi, waar hij de vissersbevolking schilderde in haar typische klederdracht. Zo kwam hij met de Laarder schilderskolonie in aanraking, waartoe hij weldra behoorde en een van de beminnelijkste leden werd.

Hij werkte onafgebroken, niettegenstaande zijn sterke geest voortdurend met een zwak en gebrekkig lichaam had te worstelen.

Hij zag zijn arbeid het vorig jaar beloond met de Willink van Collen-prijs op Arti, met de zilveren medaille van Saint Louis en goede bestellingen van kunstkoopers. Ten einde zich in een andere omgeving wat te verfrissen, trok hij deze winter met Joop Dooyewaard naar Nunspeet, waar hun beider vriend Briët woont.
Daar werd hij ongesteld.

Na een verblijf te Dordrecht in de ouderlijke woning, ging hij op advies van de dokter met zijn moeder naar Wiesbaden, van waar hij pas was teruggekeerd, toen de dood een einde aan dit zo veelbelovende leven maakte.

De Laarder schilderskolonie treurt met de familie en de vele vrienden, om het te vroege verlies van den begaafden jongen collega, dien zij innig liefhadden om zijn vele goede eigenschappen als mens en als kunstbroeder.
overlijdensadvertentieUitsnede begrafenis15-05-1905

Te Dordrecht is gisteren, onder vele blijken van belangstelling, ter aarde besteld de 27-jarige Larensche schilder H. T. de Court-Onderwater. De kist werd grafwaarts gedragen door de Larensche vrienden. Een aantal kransen dekte de baar; kransen van vrienden en schildersgenootschappen. Aan het graf werd gesproken namens Rotterdamsche vrienden, namens de “Club van Tien”, namens “Sint Lucas”, te Amsterdam, en namens “Pictura”, te Dordrecht. De heer C.J.J. Blussé, te Dordrecht, herdacht den overledene als vriend en las een dankbetuiging aan de vrienden voor namens den vader, die zelf te ontroerd was om het woord te nemen. De heer K. Lotsy dankte uit naam van de familie.

Schoone kunsten door OvT

50 jaar later, in het Dordrechts Nieuwsblad, 3 mei 1955:

[collapse]

In Historische Laren Kring schrijft Peter van der Ploeg over de club van Tien:
In de pers meldt o.a. de Telegraaf dat de samenstelling van de club De Tien verandert door de dood van Henk de Court Onderwater “… en tengevolge van verbintenissen van vier anderen elders, heeft de Club vijf leden verloren”.